1. موفق بن احمد خوارزمى در كتاب مقتل الحسين (ع) روايت كرده كه امام حسن (ع) گوسفندى داشت كه بدان علاقه داشت، روزى مشاهده كرد كه پاى آن گوسفند شكسته شده، به غلامش فرمود : چه كسى پاى اين گوسفند را شكسته؟

پاسخ داد: من!

فرمود: چرا؟

گفت: مىخواستم شما را غمگين كنم!

امام (ع) فرمود: اما من تو را خوشحال خواهم كرد، و تو در راه خدا آزادى! و در روايت ديگرى است كه فرمود:

«لا غمن من امرك بغمى.»

" من نيزغمگين مىكنم آن كسى را كه به تو دستور داده تا مرا غمگين كنى ،- يعنى شيطان- سپس او را آزاد كرد. (1

************************داستان مرد شامى

و داستان مرد شامى هم مشهور است كه ابن شهرآشوب درمناقب از وى نقل نموده و در كتابهاى مقتل الحسين خوارزمى و مطالب السئول محمد بن طلحه شافعى و ديگران نيز چنين روايت شده است :

مردى از اهل شام مىگويد: من هنگامى به مدينه رفتم و مردى را ديدم كه بر استرى سوار است كه زيباتر و خوش لباستر از او نديده بودم و مركبى هم بهتر از مركب او مشاهده نكرده بودم، من ازآن مرد خوشم آمد و از شخصى پرسيدم: اين مرد كيست؟

گفتند: حسن بن على بن ابيطالب است!

در اين وقت سينهام پراز كينه شد و نسبت به على بن ابيطالب رشك و حسد بردم كه فرزندى اينگونه داشته باشد، از اين رو به نزد او رفته و به او گفتم: تو پسر ابوطالب هستى؟

فرمود: من پسر فرزند اويم!

دراين وقت من شروع كردم به دشنام او و پدرش تا جايى كه مىتوانستم! و چون سخن من تمام شد، آن حضرت رو به من كرده، فرمود: «احسبك غريبا» ؟

" به گمانم تو دراين شهرغريب هستى؟

گفتم: آرى.

فرمود: « فان احتجت الى منزل انزلناك، او الى مال آسيناك، او الى حاجة عاوناك.» !

اگر نيازمند خانه و منزل هستى به تو منزل دهيم، و اگر نياز به مالى دارى به تو بدهيم، و اگر نياز ديگرى دارى كمكت كنيم؟

مرد شامى گويد: « فانصرفت و ما على الارض احد احب الى منه.» 2)

من از نزد آن حضرت رفتم درحالى كه احدى در روى زمين نزد من از وى محبوبتر نبود.

و درمناقب ابن شهرآشوب اينگونه است كه چون آن مرد از سخنان خود فراغت يافت، امام (ع) به او سلام كرده و خنديد سپس فرمود:

" اى پيرمرد گمان دارم كه غريب اين شهر هستى، و شايد اشتباه كردهاى، پس اگر در صدد جلب رضايت ما هستى، از تو راضى شويم! و اگر چيزى از ما بخواهى به تو مىدهيم، و اگر راهنمايى و ارشاد خواهى ارشادت كنيم، و اگر براى برداشتن بارت از ما كمك خواهى بارت را برداريم، واگر گرسنهاى، سيرت كنيم، و اگر برهنهاى بپوشانيمت، و اگر نيازمندى، بىنيازت گردانيم، و اگر آوارهاى در پناه خويش گيريم، و اگرخواستهاى دارى انجامش دهيم، و اگر مركب و بار و بنهاى را به خانه ما انتقال دهى و تا وقتى كه قصد رفتن دارى مهمان ما باشى براى ما آسانتر و محبوبتر است " و به دنبال آن نقل شده كه چون آن مرد سخن آن حضرت را شنيد گريست و آنگاه گفت:

« اشهد انك خليفة الله فى ارضه، الله اعلم حيث يجعل رسالاته، و كنت انت و ابوك ابغض خلق الله الى و الآن انت احب خلق الله الى.»

گواهى دهم كه براستى تويى خليفه خدا بر روى زمين و خدا خود داناتر است كه رسالتهاى خود را در چه جايى قرار دهد و تو و پدرت مبغوض ترين خلق خدا نزد من بوديد و تو اكنون محبوب ترين خلق خدا پيش منى!

و سپس آن مرد به خانه امام حسن (ع) رفت و تا وقتى كه در مدينه بود مهمان آن حضرت بود، و از دوستداران آن خاندان گرديد. 3)

ملحقات احقاق الحق، ج 11، ص 117 / حياة الامام الحسن (ع)، ج 1، ص 314( 1

نام : حسن

لقب : مجتبی

کنیه : ابو محمد

نام پدر : علی

نام مادر : فاطمه

تاریخ ولادت : نیمه ماه مبارک رمضان سال 3 هجری

محل ولادت : مدینه طیبه

مدت امامت : 10 سال

مدت عمر : 47-48 سال

علت شهادت : تحریک معاویه وزهر جعده

نام قاتل : جعده دختر اشعث

محل دفن : بقیع

پيشواى دوم جهان تشيع كه نخستين ميوه پيوند فرخنده على (ع) با دختر گرامى پيامبر اسلام (ص) بود،

در نيمه ماه رمضان سال سوم هجرت در شهر مدينه ديده به جهان گشود.(1)

حسن بن على (ع)از دوران جد بزرگوارش چند سال بيشتر درك نكرد زيرا او تقريبا هفت سال بيش

نداشت كه پيامبر اسلام بدرود زندگى گفت.

پس از درگذشت پيامبر (ص) تقريبا سى سال در كنار پدرش امير مومنان (ع) قرار داشت و پس از

شهادت على (ع)  شش ماه بر مسلمین خلافت کرد . آن امام والامقام  در

طول عمر مبارک خود  دو بار تمام ثروت و دارایى خویش را در

راه خدا بخشید و سه بار تمام اموال خود را وقف کرد. به گفته

مورخان ،  امام حسن مجتبى(ع )، فردى شجاع، دلیر و مبارز بود

و در غالب جنگ هایى که امام علی( ع) حضور داشتند آن

حضرت نیز حضور داشت. امام حسن(ع ) مسئولیت امامت و

رهبرى شیعیان  را درفضایی نا بسامان  و آشفته به عهده گرفتند.

در این زمان امام (ع) به ناچار در برابر مکر معاویه قرار گرفت

و ناچار شد صلح کند . بی شک ارزش صلح امام حسن( ع )،  با

توجه به شرایط زمانی ومکانی خاص خود رخ داد  ، کمتر از

جنگ و شهادت امام حسین (ع) نبود . خیانت طرفداران ایشان ،

تهدید و تطمیع های  معاویه  و نهایتا تشکیل مثلث  زر و زور و

تزویر باعث بروز وقایعی شدند که امام (ع ) را مجبور به امضای

صلحنامه با معاویه کردند . در این شرایط  امام مجتبى(ع ) منطقا

و قاعدتا نمی توانست وارد مبارزه با معاویه گردد تا اینکه ایشان 

ناچار به پذیرش صلحِ تحمیلى شد. بر اساس  این صلحنامه ،

حکومت  به این شرط که به کتاب خدا و سنت رسول  او و سیره

خلفاى صالح، عمل کند به معاویه سپرده می شود. در ضمن ،  پس

از معاویه  خلافت به عهده امام حسن(ع) واگذار می گردید.

همچنین معاویه بر اساس این صلحنامه ملزم شد که دشنام دهی به

امیرالمؤمنین على(ع ) و بد گفتن از ایشان  بر منابر را ممنوع

سازد .در امان بودن  یاران امام على (ع ) عدم تعرض به آنان و

محفوظ ماندن جان و مال و  فرزند و ناموس شان از هر گزندى از

دیگر مفاد این صلحنامه به شمار می رفت  . بی تردید می توان

گفت  صلح امام حسن(ع )، چهره واقعى معاویه را آشکار ساخت

ودستگاه جور او را به مردم شناساند . از این رو معاویه  درصدد

حذف حضور فیزیکی امام  بر آمد و سرانجام، نقشه کشتن امام را

طرّاحى نمود . امام حسن(ع)  در سال پنجاه هجرى، به وسیله

زهرى که همسرش جعده به دستور معاویه به او خوراند، در 48

سالگى به شهادت رسید. مزار شریفش در قبرستان بقیع، در کنار

سه امام معصوم دیگراست.

سخنان برگزیده از امام حسن علیه السلام

با همسایه ات به نیکی همسایگی کن تا مسلمان باشی .

خویشاوندکسی است که دوستی سبب خویشاوندی او است ، اگر چه

نسبش دور باشد .

هرکه به حسن اختیار خدا برای او اعتماد کند آرزو نمی کند که در

حالتی جز آنچه خدا برایش اختیار کرده است ، باشد .

خردمند به کسی که از او نصیحت می خواهد ، خیانت کرده است ،

باشد .

بر شما باد به تفکر ، که تفکر مایه حیات قلب شخص بصیر وکلید

در حکمت است .

بی همت را مردانگی نباشد .

تمام کردن احسان از آغاز کردن آن بهتر است .

هیچ گروهی با هم مشورت نکردند ، مگر آن که به راه پیشرفت

خود رهنمون شدند .

نشانه برادری ، وفاداری در سختی وآسایش است .

هر کس احسان های خود را بر شمرد ، بخشندگی خود را تباه

کرده است .

احسان آن است که تاخیری در پیش ومنتی در پس نداشته باشد .

هرگاه  شنیدی شخصی آبروی مردم را می ریزد ، بکوش تا تو را

نشناسد .

احادیثی در رابطه با امام حسن علیه السلام

حسن از من است ومن از اویم ؛ هر که دوستش بدارد ، خداوند

دوستدار او است . پیامبر اکرم (ص) 

امام حسن (ع) در همه حال خدای سبحان را یاد می کرد .  امام

سجاد (ع)

امام حسن (ع) در عبادت و صدقه دادن سخت کوش بود .  امام

باقر (ع)

امام حسن (ع) در خلقت وسیرت وشرافت شبیه ترین مردم به

رسول خدا بود .  امام صادق (ع)